Doanh nghiệp nào bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính năm 2026?
Kiểm toán báo cáo tài chính năm 2026 có bắt buộc không? Doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp lớn, công ty đại chúng hay doanh nghiệp nhà nước có phải kiểm toán? Đây là vấn đề doanh nghiệp cần xác định sớm để chủ động kế hoạch tài chính, chuẩn bị hồ sơ và lựa chọn đơn vị kiểm toán phù hợp.
Đáng chú ý, phạm vi doanh nghiệp thuộc diện kiểm toán bắt buộc đã được mở rộng. Bên cạnh những nhóm truyền thống như doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức tín dụng hay công ty đại chúng, doanh nghiệp khác có quy mô lớn cũng có thể thuộc diện bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính.
1. Kiểm toán báo cáo tài chính bắt buộc là gì?
Theo Luật Kiểm toán độc lập, kiểm toán bắt buộc bao gồm việc kiểm toán báo cáo tài chính năm, báo cáo quyết toán dự án hoàn thành và một số thông tin tài chính khác của những đơn vị mà pháp luật quy định phải kiểm toán. Đối với doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc, báo cáo tài chính khi nộp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc khi công khai phải kèm theo báo cáo kiểm toán theo quy định.
2. Những doanh nghiệp bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính năm 2026
– Doanh nghiệp FDI
Bắt buộc kiểm toán hàng năm, không phụ thuộc quy mô.
– Công ty đại chúng
Tổ chức phát hành, kinh doanh chứng khoán.
– Tổ chức tín dụng
Bao gồm chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam
– Doanh nghiệp nhà nước
Bắt buộc kiểm toán hàng năm (trừ trường hợp đặc biệt).
– Doanh nghiệp bảo hiểm
Bao gồm tổ chức tài chính, bảo hiểm, tái bảo hiểm…
– Doanh nghiệp có vốn liên quan
DN mà tập đoàn/Tổng công ty NN nắm từ 20% quyền biểu quyết trở lên
– Doanh nghiệp có vốn của tổ chức niêm yết
Nắm từ 20% quyền biểu quyết trở lên tại thời điểm cuối năm.
– Doanh nghiệp kiểm toán
Các doanh nghiệp kiểm toán và chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài.
3. Điểm đặc biệt năm 2026: doanh nghiệp quy mô lớn cũng có thể bắt buộc kiểm toán.
Đây là nội dung doanh nghiệp trong nước cần đặc biệt chú ý.
Theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp khác có quy mô lớn thuộc diện kiểm toán bắt buộc nếu thỏa mãn ít nhất 2 trong 3 tiêu chí về lao động, doanh thu và tổng tài sản. Các ngưỡng được quy định gồm:
| Tiêu chí | Ngưỡng xác định |
|---|---|
| Lao động tham gia BHXH bình quân năm | Từ mức quy định khoảng 200 người |
| Tổng doanh thu năm | Trên 300 tỷ đồng |
| Tổng tài sản | Trên 100 tỷ đồng |
Lưu ý: Doanh nghiệp đáp ứng ít nhất 2/3 tiêu chí cần đặc biệt kiểm tra nghĩa vụ kiểm toán của mình. Bộ Tài chính cũng xác nhận doanh nghiệp quy mô lớn thuộc nhóm áp dụng kiểm toán bắt buộc từ báo cáo tài chính năm 2025 trở đi.
4. Doanh nghiệp FDI nhỏ có được miễn kiểm toán không?
Không. Nếu vẫn được xác định là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo quy định pháp luật.
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm không phụ thuộc vào quy mô
5. Khi nào nên ký hợp đồng kiểm toán?
Luật Kiểm toán độc lập quy định hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm của doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc phải được giao kết chậm nhất 30 ngày trước ngày kết thúc kỳ kế toán năm.
Với doanh nghiệp có năm tài chính trùng năm dương lịch, việc lựa chọn đơn vị kiểm toán vì vậy không nên để đến thời điểm đã khóa sổ cuối năm mới thực hiện.
Chuẩn bị sớm còn giúp kiểm toán viên có điều kiện tham gia các thủ tục quan trọng như quan sát kiểm kê hàng tồn kho cuối kỳ, xác nhận công nợ và lên kế hoạch kiểm toán phù hợp.
6. Báo cáo tài chính hợp nhất có phải kiểm toán không?
Nếu doanh nghiệp thuộc đối tượng phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm và đồng thời theo pháp luật phải lập báo cáo tài chính hợp nhất hoặc báo cáo tài chính tổng hợp, các báo cáo tương ứng cũng phải được thực hiện kiểm toán theo quy định.
Doanh nghiệp có nhiều công ty con, chi nhánh hoặc đơn vị phụ thuộc vì vậy không nên chỉ kiểm tra nghĩa vụ của báo cáo tài chính riêng lẻ.
7. Doanh nghiệp nên làm gì trước kỳ kiểm toán năm 2026?
Doanh nghiệp nên thực hiện một checklist ngắn:
– Xác định doanh nghiệp có thuộc nhóm FDI, công ty đại chúng, tổ chức tín dụng, bảo hiểm hay doanh nghiệp nhà nước hay không.
– Kiểm tra cơ cấu sở hữu và tỷ lệ quyền biểu quyết tại cuối năm tài chính.
– Rà soát lao động BHXH – doanh thu – tổng tài sản để xác định tiêu chí doanh nghiệp quy mô lớn.
– Kiểm tra nghĩa vụ lập báo cáo tài chính riêng, tổng hợp và hợp nhất.
– Chuẩn hóa sổ kế toán, hóa đơn và chứng từ.
– Đối chiếu công nợ phải thu, phải trả.
– Thực hiện kiểm kê hàng tồn kho và tài sản.
– Lựa chọn doanh nghiệp kiểm toán đủ điều kiện hành nghề
8. Câu hỏi thường gặp về kiểm toán báo cáo tài chính năm 2026.
Công ty TNHH Việt Nam có bắt buộc kiểm toán không?
Không phải mọi công ty TNHH đều mặc nhiên phải kiểm toán.
Cần căn cứ vào loại hình hoạt động, cơ cấu vốn, quy mô và các quy định chuyên ngành
Công ty có vốn nước ngoài 1% có phải kiểm toán không?
Không nên kết luận chỉ dựa trên tỷ lệ 1%.
Vấn đề pháp lý trọng tâm là doanh nghiệp đó có được xác định là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo quy định pháp luật hay không. Bộ Tài chính cũng hướng dẫn việc xác định tư cách này phải căn cứ pháp luật đầu tư
Doanh nghiệp nhỏ có phải kiểm toán không?
Có thể.“Nhỏ” về doanh thu hay nhân sự không đồng nghĩa chắc chắn được miễn. Ví dụ doanh nghiệp FDI vẫn thuộc diện kiểm toán hàng năm không phụ thuộc quy mô
Kết luận:
Đối tượng bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính năm 2026 không còn chỉ giới hạn ở doanh nghiệp FDI, công ty đại chúng, tổ chức tín dụng, bảo hiểm hay doanh nghiệp nhà nước.
Điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là nhóm doanh nghiệp có quy mô lớn, được xác định dựa trên các tiêu chí về lao động tham gia BHXH, tổng doanh thu và tổng tài sản.
Do đó, trước khi kết luận doanh nghiệp “không cần kiểm toán”, kế toán trưởng và ban lãnh đạo nên kiểm tra đồng thời loại hình doanh nghiệp, nguồn vốn, cơ cấu sở hữu, ngành nghề và quy mô tài chính. Việc xác định sai đối tượng có thể khiến doanh nghiệp bị động khi hoàn thiện báo cáo tài chính và thực hiện nghĩa vụ pháp lý.